Praten over gevoelens
Kinderen ervaren van jongs af aan verschillende emoties. We spreken vaak over zes basisemoties (zoals vreugde, verdriet en angst), maar voor kinderen zijn vooral de 4 B's herkenbaar: blij, boos, bang en bedroefd.
Over gevoelens praten is niet altijd vanzelfsprekend. Kleine kinderen missen soms de woorden, oudere kinderen willen er niet altijd over praten. Toch is het erg belangrijk om ruimte te maken voor emoties. Wanneer kinderen hun gevoelens mogen delen en zich gehoord voelen, staan ze er niet alleen voor. Ze leren hun emoties op een aanvaardbare manier uiten en bouwen zo aan een positief zelfbeeld.
Kinderen leren dit niet vanzelf: ze leren vooral door te kijken naar volwassenen. Door als ouder of opvoeder zelf gevoelens te benoemen en open te luisteren, geef je een krachtig voorbeeld. Zo voelt een kind zich veilig, geliefd en begrepen. Een essentiële basis om te groeien!
Enkele tips die je op elke leeftijd kan toepassen
- Let
op je lichaamshouding
Een open houding en, waar mogelijk, oogcontact tonen dat je echt luistert en geïnteresseerd bent in wat je kind vertelt. - Let
op je stemgebruik
Spreek rustig en duidelijk. Een zachte toon helpt je kind om zich veilig te voelen en zich open te stellen. - Geef
je kind tijd
Verwacht niet meteen antwoorden. Tijd en rust helpen je kind om woorden te vinden voor wat het voelt. - Luister
aandachtig
Geef je volle aandacht en blijf bij het onderwerp. Bij jongere kinderen kan lichaamstaal veel zeggen; bij oudere kinderen helpt herhalen wat ze vertellen. - Onderbreek
niet
Laat je kind eerst zijn verhaal doen. Zo voelt het zich gehoord en serieus genomen. - Wacht
met advies geven
Soms wil een kind gewoon vertellen. Door niet meteen oplossingen aan te reiken, geef je erkenning en stimuleer je zelfvertrouwen. - Moedig
aan om te praten
Laat merken dat gevoelens er mogen zijn en dat je altijd bereid bent te luisteren. - Accepteer
gevoelens
Neem emoties serieus, ook als ze klein lijken. Troost en begrip helpen meer dan minimaliseren. - Geef
het goede voorbeeld
Door zelf gevoelens te benoemen en respect te tonen, leert je kind hoe het dit ook kan doen. - Maak
tijd
Kies een moment waarop je echt kan luisteren. Is dat even niet mogelijk, spreek dan een later moment af. - Houd
rekening met gevoelens in sociale situaties
Stem je aanpak af op wat je kind nodig heeft: nabijheid wanneer het onzeker is, ruimte wanneer het daar klaar voor is. - Spreek
in de ik-vorm
Benoem wat jij voelt of verwacht. Zo leert je kind gevoelens en grenzen verwoorden op een respectvolle manier.
Kleine aanpassingen in hoe we luisteren en reageren, maken een groot verschil in hoe veilig en begrepen een kind zich voelt 💛